Komeleya Rojnamegeran a Dîcle Firatê (DFG), rapora binpêkirina mafên rojnamegeran a meha Nîsanê aşkera kir. DFG’ê, diyar kir ku binpêkirinên mafan ên li dijî rojnamegeran bi awayekî piralî û sîstematîk berdewam dikin. Her wiha da zanîn ku zextên li ser mafê jiyanê, ewlehî, azadiya îfadeyê û xebatên pîşeyî yên rojnamegeran di vê mehê de jî berdewam kirine. 

 

DFG’ê, di raporê de ji aliyê binpêkirinên li dijî mafê jiyanê û ewlehiyê jî diyar kir ku 2 organên weşanê bi êriş an jî astengiyan re rû bi rû mane, bi ser mala 3 rojnamegeran de hate girtin, 3 rojnameger hatin binçavkirin û rojnamegerek hate girtin.

 

ROJNAMEGEREK HATE GIRTIN 

 

Bi domdarî di rapora DFG’ê de wiha hate gotin: “Di çarçoveya lêpirsîna ku bi hinceta der barê bûyereke li dibistaneke Sêwreg a Rihayê de ‘agahiyên xapînok’ li ser medyaya dijîtal parvekirine, rojnameger Mehmet Yetîm hate girtin. Girtina Mehmet Yetîm, nîşan dide ku ‘Qanûna Dezenformasyonê’ ji bo rojnamegeran xetereyeke çiqas mezin e. Her wiha, miameleya xerab li rojnamegerekî hate kirin, gef li rojnamegerekî hate xwarin û şopandina nûçeyan a 2 rojnamegeran hate astengkirin. Di girtîgehan de herî kêm binpêkirina mafê rojnamegerekî hatiye tespîtkirin. Ev dane nîşan didin ku rojnameger ne tenê di qadên cemaweriyê de, di qadên jiyana xwe ya taybet de jî di bin zextê de ne.

 

31 ROJNAMEGER GIRTÎ NE

 

Di meha Gulanê de, der barê 9 rojnamegeran de lêpirsîn hate destpêkirin, der barê 4 rojnamegeran de doz hate vekirin. Li 10 rojnamegeran bi giştî 17 sal 8 meh û 28 roj cezayê girtîgehê hate birîn. Her wiha di 35 dosyeyan de darizandina 35 dosyeyan berdewam dike. Heta 3’yê Gulana 2026’an hejmara rojnamegerên girtî yên li Tirkiyeyê 31 e. Ev tablo nîşan dide ku xebatên rojnamegeriyê di bin zexta darazê de tên domandin û pratîka cezakirinê çiqas zêde bûye. Di qada mafên aborî û civakî de di meha Gulanê de bûyereke ji kar derxistinê nehatiye qeydkirin. Lê belê ev rewş nayê wê wateyê ku pirsgirêkên binyadî û bêewlehiya di sektorê de ji holê rabûne.

 

SANSÛR BI AWAYEKÎ BERFIREH DIDOME 

 

Pêkanînên astengkirin û sansurê yên li ser sazî û organên medyayê berdewam kirin. Ji aliyê RTUK’ê ve der barê 13 weşanan de ceza hatin birîn, bernameyek hate rawestandin û bi rêjeyên cuda cezayên pereyan li kanalan hatin birîn. Ev cezakirin nîşan didin ku di qada weşanê de jî zexta îdarî didome. Di qada înternet û medyaya dijîtal de xwe gihandina 29 nûçeyan û 18 naverokên medyaya civakî hate astengkirin. Her çend malpereke înternetê bi temamî nehatibe girtin jî, tê fêmkirin ku sansura li ser bingeha naverokê bi awayekî berfireh berdewam dike.

 

DENGÊ HEQÎQETÊ NAYÊ BIRÎN 

 

Bi giştî, daneyên Gulana 2026’an radixin ber çavan ku rojnameger di warê ewlehiya fizîkî û xebatên pîşeyî de di bin rîskên mezin de ne. 3’yê Gulanê Roja Azadiya Çapemeniyê ya Cîhanê, li dijî zext, darizandin, girtin û binpêkirinên mafê jiyanê yên li ser rojnamegerên ku têkoşîna heqîqetê dimeşînin, bangeke bîranîn û berxwedanê ye. Azadiya çapemeniyê ji bo rojnamegeran ne tenê mafekî pîşeyî ye, di heman demê de beşeke bingehîn a têkoşîna gel a ji bo gihiştina heqîqetê ye. Ji ber vê yekê 3’yê Gulanê; wekî roja rojnamegerên ku bedel dane, hatine xwestin werin bêdengkirin lê dev ji nivîsandina heqîqetê bernedane, bi wate ye. Çapemeniya azad bingeha civaka demokratîk e. Dengê heqîqetê nikare were bêdengkirin.”