Akin Bîrdal: Divê tecrîd rabe, şert û merc bên sererastkirin

img

ÎZMÎR - Serokê Rûmetê yê ÎHD'ê Akin Bîrdal diyar kir ku ji bo gumanên li ser pêvajoyê bên rakirin divê tecrîda li ser Abdullah Ocalan bê rakirin û şert û merc bên sererastkirin.

Tevî ku di ser banga dîrokî ya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan a di 27 'ê Sibatê de hat kirin re 2 meh derbas bûne jî, hînê ji aliyê dewlet û hikûmetê ve gaveke şênber nehatiye avêtin. Hemû beşên civakê bangawaziyê xwedî derdikevin û daxwaz dikin ku dewlet gav biavêje.
 
Serokê Rûmetê yê Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) Akin Bîrdal li ser gavên ku dê piştî banga dîrokî bên avêtin nirxandin kir.
 
'HÛN Ê BI KÊ RE LI HEV BIKIN?'  
 
Bîrdal da zanîn ku îdeolojiya fermî negihîştiye karakterekî demokratîk û anî ziman ku feraseta tekparêz zêdeyî sedsal e dewam dike û wiha got: "Dibêjin, 'Eger aştî were, em ê bînin'. Di sala 1951'ê de dema Partiya Komunîst a Tirkiyeyê (TKP) hat girtin, nivîskar, helbestvan û siyasetmedarên naskirî hatin binçavkirin û girtin. Waliyê Enqereyê Nevzat Tandogan dema ku di bin îşkenceyan de lêpirsîna wan dihate kirin û digot; ‘heke komunîzm wê were em ê bînin'. Tişta ku em niha pê ra rû bi rû ne ev e. Eger aştî were û pirsgirêka Kurd çareser bibe, dibêjin 'em ê bînin, em ê çareser bikin'. Lê belê, ev du alî ye. Tu yê bi kê re li hev bikî? Di vê çarçoveyê de hînê ev têgihiştin negihîştiye cih."
 
HIKÛMET MIJÛL DIKE
 
Bîrdal diyar kir ku nediyarî rê li ber bêhêviyê vedike û wiha axivî: "Mûxatabê vî karî hînê nehatiye destnîşankirin. Di 27 'ê Sibatê de di banga Abdullah Ocalan de 4 navnîşan hebûn. Ya yekemîn PKK ye, ya duyemîn hikûmet e, ya sêyem parlamento ye, ya çaremîn jî muxalefeta civakî û siyasî ye. PKK'ê ku muxatabê pêşî ye di cih de bersiv da. Çek bêdeng kirin. Lê, mixabin li aliyê dewletê çek nehatin bêdengkirin. Dîsa kongre kengî, li ku û çawa dicive? Tevlibûna Abdullah Ocalan a li pêvajoyê xwedî girîngiyek mezin e. Li vir jî divê deriyê tecrîdê were vekirin. Bêguman divê şert û merc bên sererastkirin. Yanî divê tecrîd were rakirin, şert û merc bên sererastkirin. Divê danûstendin were mîsogerkirin. Divê malbat û parêzerên wî karibin her hefte bi awayekî sîstematîk hevdîtinê bikin. Lê belê serlêdana parêzeran bêbersiv tê hiştin. Mînak divê rojnamevan karibin biçin hevdîtinê bikin. Lê mixabin hikûmet mijûl dike û gavek nayê avêtin."
 
DAXWAZ HEYE, MÛXATAP NÎNE
 
Bîrdal da zanîn ku pêwîstiya her kesî bi aştiyê heye û divê hemû beşên civakê aştiyê bixin rojeva xwe û wiha got: "Ji bo vê yekê divê hemû qanûnên 'Qanûna Têkoşîna li dijî Terorê' û 'Qanûna Ceza ya Tirk' a pêşî li axaftin, nîqaş û nivîsandinê digire, bên rakirin. Bêyî ku em biaxivin an jî nîqaş bikin em ê çawa vê pêvajoyê ber bi aştiyê ve bibin? Yanî bê wê rûbirûbûn û pirsyariyê em ê çawa bigihîjin aştiyeke mayînde û bi rûmet? Hefteya 1049'an a lêgerîna edaletê ya Dayikên Şemiyêye. Bi gotineke din, hin rêzikname pêwistî bi xebateke qanûnî û qanûnên nû hene. Lêgerîna Heqîqet û Edaletê ya Dayikên Şemiyê di bin dorpêça polîsan a Qada Galatasarayê de ye. Bi telefonê ev astengî dikarin bên rakirin û dayik û parêzvanên mafan dikarin qurnefîlên li ber lîseyê biterikînin. Daxwaz heye ku li Amed, Colemêrg û Êlihê winda bên dîtin û faîl bên darizandin.”
 
ÇAVDÊRÊN NAVNETEWEYÎ
 
Bîrdal anî ziman ku divê 'Konferansa Aştiyê' ya ku hemû beşên civakê wê bên temsîlkirin bê lidarxistin û heyetek ji bo biçe Girava Îmraliyê dikare bi vîneke hevpar bê diyarkirin û wiha got: "Di mînakên Îrlanda, Îspanya, Afrîka Başûr û Kolombiyayê de herî dawî çek hatin hiştin û komîsyona bêçekkirinê ya navneteweyî, ku em jê re dibêjin çavê sêyemîn, hat avakirin. Bêçekbûyîn di bin çavdêrî û kontrola wan de ye. Lê belê di rewşa me de yekser erebe danîn ber hespê û dibêjin, 'çekê deynin'. Baş e, wê li ku bihêle? Wê kî pê re bimîne? Wê kî van çekan wergire û wê temînata hêzên ku wan deynin çi be? Aliyên sêyem li ku derê ne? Di mijara danîna çekan de tê gotin ku di van şert û mercan de çek nayê danîn.”
 
'DERFET HEYE'
 
Bîrdal bal kişand ser pêwîstiya serbestberdana siyasetmedar û rojnamevanên li girtîgehan bi taybetî jî girtiyên nexweş û anî ziman ku divê tavilê dawî li înfazan bê anîn û Desteya Şopandina Îdarî tavilê were rakirin. Bîrdal da zanîn ku ji bo aştî û demokrasî pêk were divê li meclîsê komîsyonek bê avakirin û ev pêşketin firsendek e û wiha got: "Ev ne tenê ji bo parêzvanên mafên mirovan û gelê Kurd û her wiha ji bo desthilatdariya siyasî jî firsendek e. Ez difikirim ku ger em vê pêvajoyê bi dawî bikin, desthilatdariya siyasî; di heman demê da dikare çareseriyan ji bo hin pirsgirêkên karkerên karker û xîzanan peyda bike. Ji ber ku eger pereyê ku niha ji bo lêçûnên parastinê û ewlekariyê hatiye veqetandin ji teqawît û karmendan re bê veqetandin, wê sûdê bide her kesî. Divê her kes ji xwe bipirse, 'Min îro çi kiriye?' ji bo aştiyê. Mîna ku Kant (Immanuel Kant) got, 'Ez çi bikim, em dikarin çi bikin?'. Divê ev pêvajo li ser esasê wekhevî û azadiyê bê meşandin.”
 
MA / Ugurcan Boztaş 
 

Sernavên din

16:32 Di Konferansa Parlamenterên Jin ên Kurd de biryara ‘avakirina torên rêxistinbûnê’ hat dayin
16:14 10’emîn Pakêta Darazê pêşkeşî Meclisê hate kirin
15:46 Yuksek Ozturk piştî 30 salan hate berdan
15:35 Ji bo Hamît Geylanî li Enqereyê bîranîn hat lidarxistin
15:13 Li pêşiya edliyeyê bang kirin: Girtîgehên bi ‘tîpa bîrê’ bigirin
14:39 Dayika Aştiyê Zekiye Ayhan hate definkirin
14:22 Erdogan ji bo pirsa têkildarî ‘namzetiyê’ got: Em guh bidin dengê gel
14:07 Rêveberên Baroya Stenbolê tev li danişînê nebûn
14:01 Abdulsamet Turan tehliye bû
13:54 Çakmakçi ku 2 jin qetil kiribû li ser sînor hate girtin
13:46 Daxwaza girtina Mûsa Orhan hate redkirin
13:04 KNK’ê di encamnameya xwe de bal kişand ser ‘pêvajoyê’
12:35 Malbata Îpek Erê gefên Mûsa Orhan vegotin: Li pişt min dewlet heye!
12:12 Kalkan: Pirsgirêka Kurdan a baweriyê heye, pêvajo bi gavên yekalî nameşe
11:36 Tanhan ku çû serdana girtiyê nexweş Nebîoglû: Divê tavilê bê berdan
10:50 Rojnameger Yelda Çîçek beraet bû
10:44 Konferansa Parlamenterên Jin ên Kurd di roja 2’yan de didome
10:23 Danişîna Mûsa Orhan dest pê kir
10:17 Li 2 rojnamegeran doz hate vekirin
10:00 Gel diparêze nêçîrvan qetil dikin
09:35 Li Dêrsimê bi ser malan de hate girtin
09:25 Deşta Mûşê bi alaleyan xemilî
09:10 Abdullah Ocalan: Destûra Bingehîn a 1921'ê dikare esas bê girtin
09:08 Serokê SOLDEP'ê Aydin: Wezîfeya sosyalîstan birêxistinkirina têkoşînê ye
09:07 Divê jin di her mijarê de tev li pêvajoyê bibin
09:05 Tê payîn ku sibê di doza Narîn Guran de biryar bê dayîn
09:03 ' Em ê biçin cihên ku gel pirtûkên Kurdî peyda nake'
09:01 ‘Kaytan digot ger ez li dijî partî û Rêbertî derkevim, ez ê xwe tune bikim'
09:00 ROJEVA 29’Ê GULANA 2025’AN
28/05/2025
21:01 Li Îdirê 2 jin hatin qetilkirin
20:56 Dayika Aştiyê Zekiye Ayhan wefat kir
20:51 DEM Partiyê piştî hevdîtina bi AKP’ê re daxuyanî da
20:36 Piştî hevdîtina DEM Partî û AKP’ê daxuyanî hat dayin
20:28 Parlamentoya Kurdistanê: Jinan jiyana xwe ji bo azadiyê feda kirin
20:18 Li Wanê Tûrnavaya Futbolê ya Sirri Sureyya Onder hat destpêkirin
19:20 Roja ewil a Konferansa Parlamenterên Jin ên Kurd bi dawî bû
17:09 Ji bo 8 kesên ji lêpirsîna HDK’ê hatibûn girtin biryara tehliyeyê hat dayin
16:43 Ji bo Hamît Geylanî li Enqereyê şîn hate danîn
16:37 Parlamenterên jin: Yekitî hêmaya sereke ya pêvajoya çareseriyê ye
16:26 'Komkujiya Roboskê ezmûna jidilbûna pêvajoyê ye’
15:58 Banga ‘binpêkirinên li Girtîgeha Şakranê bi dawî bikin’ hate kirin
15:37 Fîlozofan piştgirî dan banga Abdullah Ocalan
15:33 Li Edeneyê çalakiya ‘Ji girtiyên nexweş re azadî’ hat lidarxistin
15:16 Hevdîtina DEM Partî û AKP’ê dest pê kir
15:11 Li Erdîşê Komeleya Dayikên Aştiyê hate vekirin
14:36 Nûman Kurtulmuş: Êdî peywir dikeve ser milê Meclisê
14:24 Malbata Mîgdat Erkek ji bo dîtina hestiyên kurê xwe serî li ÎHD’ê da
13:58 Konferansa Parlamenterên Jin ên Kurd: Em peyama Abdullah Ocalan esas digirin
12:41 Leyla Guven: Em bibin pêşengên jiyaneke nû
12:19 DEM Partî: Bila Şertê Xweserbûna Rêveberiyên Herêmî bê naskirin
12:14 Jina ku çawişê pispor bi wesayîtê lê xistî jiyana xwe ji dest da
12:13 Komeleyên Elewiyan: Em amade ne di pêvajoyê de berpirsyartiyê li xwe bigirin
12:12 Ji karsazan daxuyaniya ‘pêvajoyê’: Em amade ne berpirsyartiyê li xwe bigirin
11:43 Siyasetmedar Hamît Geylanî jiyana xwe ji dest da
11:21 CPJ: 173 jê Filistînî 181 rojnameger hatin qetilkirin
11:13 Zimanzan Farqînî: Dema her kes bi zimanê dayikê perwerde bû wê demê dikare qala biratiyê were kirin
10:32 Hevseroka GABB’ê: Ji bo civaka demokratîk divê meclis veguherin komunan
10:20 Li Amedê ‘Konferansa Parlamenterên Jin ên Kurd’: Dê yekitiya neteweyî teqez pêk bê
09:24 Fatma Bostan Unsal: Ji bo peymana civakî ya nû divê destûra bingehîn biguhere
09:17 Jinan ji ber ‘Sala Malbatê’ bertek nîşanî Erdogan dan
09:14 Di doza Temel de biryara beraetê betal bû: Danişîna ewil di 30’ê Gulanê de ye
09:07 Li Girtîgeha Dumluyê binpêkirina mafan zêde bûn
09:00 ROJEVA 28’Ê GULANA 2025’AN
27/05/2025
16:47 Erdogan ji bo destûra bingehîn a nû 10 hiqûqnas peywirdar kir
16:42 Efkan Ala têkildarî destûra bingehîn a nû daxuyanî da
16:08 Danişîna doza rojnamegeran hate taloqkirin
16:00 Jinan ji ber ‘betalkirina protokolê’ bertek nîşanî qeyûm dan
15:41 Îtalyayê hemwelatiya rûmetê da Werîşe Mûradî
15:36 Xebatên ji bo meşa Amedê berdewam in
15:08 Girtiyê edlî ku biribûn cem girtiyên siyasî şewat derxist
14:03 Sevtap Akdag a DEM Partiyî tehliye bû
13:19 DEM Partî têkildarî hevdîtina bi MHP’ê re daxuyanî da
12:43 Bakirhan: Rêya me bila ‘Banga Aştî û Civaka Demokratîk’ be
12:27 Hevdîtina DEM Partî û MHP’ê bi dawî bû
12:19 Hevseroka SGDF’ê Berfîn Polat tehliye bû
12:10 Mirinên biguman ên li Wanê di bin navê ‘întîhar’ê de tên veşartin
11:31 Hevdîtina DEM Partî û MHP’ê dest pê kir
11:03 Dîroka hevdîtina DEM Partî û AKP’ê diyar bû
10:59 29 sal in li hestiyên kurê xwe digere
10:36 Serokê Giştî yê SES’ê: Aştî ji bo tenduristiya civakê jî girîng e
10:15 Li bazara herêmî danûstendin kêm e
10:14 Nivîskar Sever: ‘Civaka Demokratîk’ dikare bibe pireke di navbera gelan de
10:07 Parastvanên mafên mirovan xwestin TMK ji holê bê rakirin
09:51 Jinên li Ewropayê însiyatîfek ava kirin: Em ê bibin pêşengên pêvajoyê
09:34 Oral ê ku 30 salan girtî ma: Divê pêvajo bê lezandin
09:18 Hevserokê Meclisa Rêveberiya Xweser a Şengalê: Têkoşîn hêj nû dest pê kir
09:05 Jin li Amedê xwe ji bo 31’ê Gulanê amade dikin
09:02 Nejla Demîr: Ji bo jin tev li pêvajoyê bibin divê bingehek bê avakirin
09:02 Biryara emsal a dadgehê: Walî nikare hemû çalakî û bernameyan qedexe bike
09:00 ROJEVA 27’Ê GULANA 2025’AN
26/05/2025
22:00 Rêveberiya Xweser ji bo Kampa Holê bi îktîdara Şamê re li hev kir
21:53 Di doza Narîn Guranê de cezayên hatibûn dayin hatin erêkirin
17:08 Li dijî avahiya DEM Partiyê bi keviran êriş hate kirin
16:01 Tehliyeya Yakût ji bo 6 mehan hat taloqkirin
15:55 Di civîna li Amedê de bal kişandin ser ‘Konfederalîzma Demokratîk a Jinan'
14:17 Şaxa ÎHD’a Amedê: Divê ev pêvajoya heyî neyê pûçkirin
13:47 Parêzerê dosyaya Cizîrê Demîr: Em li benda biryareke lez û adilane ne
13:34 Gulistan Kiliç Koçyîgît: Divê tavilê gavên hiqûqî bên avêtin
13:15 Xwebûn bi manşeta ‘Wayûbiryîya huqûqî’derket
12:15 DMME’yê ji bo Cizîrê ji Tirkiyeyê parastin xwest